Ваҳдати миллӣ яке аз бузургтарин дастовардҳои таърихии халқи тоҷик дар давраи соҳибистиқлолӣ маҳсуб меёбад. Ин арзиши муқаддас, ки бо талошу ҷоннисориҳои фарзандони содиқи миллат ба даст омадааст, барои халқи Тоҷикистон на танҳо рамзи сулҳу оромӣ, балки асоси пойдории давлат, таҳкими истиқлолият ва рушди ҳамаҷонибаи ҷомеа мебошад. Таҷрибаи таърихӣ собит намудааст, ки ҳеҷ давлате бе сулҳу субот ва ҳамдигарфаҳмии шаҳрвандон ба пешрафти устувор ноил шуда наметавонад. Аз ин рӯ, ваҳдати миллӣ барои Тоҷикистон ҳамчун неъмати бебаҳо ва сарчашмаи тамоми дастовардҳои замони истиқлол арзёбӣ мегардад.

Дар оғози солҳои соҳибистиқлолӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон ба яке аз давраҳои ҳассос ва мушкили таърихи навини худ рӯ ба рӯ гардид. Низоъҳои дохилӣ ва ҷанги шаҳрвандӣ ба ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии кишвар зарари ҷиддӣ расонида, ҳазорҳо шаҳрвандон қурбон гардида, садҳо ҳазор нафар маҷбур шуданд, ки макони зисти худро тарк намоянд. Дар чунин шароити бисёр душвор масъалаи ҳифзи давлатдорӣ, барқарор намудани сулҳ ва таъмини ваҳдати миллӣ ба вазифаи аввалиндараҷаи роҳбарият ва тамоми ҷомеа табдил ёфт.

Бо иродаи қавии халқи тоҷик ва талошҳои пайвастаи роҳбарияти давлат музокироти сулҳ оғоз гардида, ниҳоят 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид. Ин рӯйдоди сарнавиштсоз оғози марҳилаи нави таърихии давлатдории тоҷикон гардида, барои муттаҳид сохтани ҷомеа, бозгашти гурезаҳо, барқарорсозии иқтисодиёт ва рушди соҳаҳои гуногуни кишвар заминаи боэътимод фароҳам овард. Аз ҳамин лиҳоз, 27 июн дар таърихи миллати тоҷик ҳамчун Рӯзи Ваҳдати миллӣ бо эҳтироми хосса таҷлил карда мешавад.

Ваҳдати миллӣ мафҳуми танҳо ба маънои набудани низоъ маҳдуд нест. Он пеш аз ҳама маънои ҳамбастагии мардум, эҳтироми мутақобила, ҳамдигарфаҳмӣ, таҳаммулпазирӣ ва муттаҳидии тамоми қишрҳои ҷомеаро дар атрофи манфиатҳои умумимиллӣ ифода менамояд. Ҷомеае, ки дар он ваҳдату якдилӣ ҳукмфармост, метавонад ба ҳадафҳои бузурги сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии худ бирасад.

Дар даврони истиқлол маҳз ба шарофати сулҳу ваҳдати миллӣ Тоҷикистон тавонист ба дастовардҳои назаррас ноил гардад. Бунёди роҳҳо ва нақбҳои байналмилалӣ, сохтмони неругоҳҳои барқи обӣ, рушди соҳаҳои маорифу тандурустӣ, эҳёи анъанаҳои миллӣ, баланд бардоштани обрӯи кишвар дар арсаи байналмилалӣ ва пешбурди сиёсати хориҷии созанда аз ҷумлаи самараҳои муҳими сулҳу субот мебошанд. Агар ҷомеа ба ваҳдат ноил намегардид, татбиқи чунин нақшаҳои бузурги давлатӣ ғайриимкон буд.

Имрӯз Тоҷикистон дар шароити тағйирёбандаи сиёсати ҷаҳонӣ, афзоиши таҳдидҳои муосир, аз қабили терроризм, ифротгароӣ, ифротҳои иттилоотӣ ва бархӯрди манфиатҳои геополитикӣ қарор дорад. Дар чунин вазъият ҳифзи ваҳдати миллӣ ва таҳкими худшиносии миллӣ вазифаи муҳимми ҳар як шаҳрванди кишвар мебошад. Хусусан ҷавонон бояд арзиши сулҳу оромиро дарк намуда, бо донишу ҷаҳонбинии муосир ва ҳисси баланди ватандӯстӣ барои рушди давлат саҳми арзандаи худро гузоранд.

Нақши фарҳанг, илму маориф ва тарбияи маънавӣ дар таҳкими ваҳдати миллӣ ниҳоят муҳим аст. Маҳз тавассути омӯзиши таърихи миллат, арҷгузорӣ ба мероси ниёгон, эҳтиром ба забони давлатӣ ва рушди маърифати сиёсӣ метавон ҳисси масъулиятшиносӣ ва ваҳдати шаҳрвандиро дар байни насли наврасу ҷавон таҳким бахшид. Зеро ояндаи давлат аз сатҳи маърифат, худшиносӣ ва садоқати шаҳрвандони он вобастагӣ дорад.

Ваҳдати миллӣ инчунин омили муҳими таҳкими истиқлолияти давлатӣ мебошад. Истиқлол бе ваҳдат ва ваҳдат бе истиқлол маънои воқеии худро гум мекунад. Ин ду арзиши бузург ҳамчун ду қаноти давлатдорӣ барои пешрафти Тоҷикистон хизмат менамоянд. Таърихи гузашта ба мо дарси муҳим дод, ки парокандагӣ ва ихтилоф метавонад ба ҳастии миллат хатар эҷод намояд, вале якдилӣ ва ҳамбастагӣ роҳи расидан ба фардои ободу осударо таъмин мекунад.

Имрӯз вазифаи муқаддаси ҳар як фарди ҷомеа ҳифз ва таҳкими ин неъмати бузург, эҳтиром ба арзишҳои миллӣ ва саҳмгузорӣ дар рушди Ватани маҳбуб мебошад. Насли имрӯз бояд ба наслҳои оянда Тоҷикистони орому пешрафта, соҳибобрӯ ва муттаҳидро мерос гузорад.

Дар такя бар далоили боло хулоса бояд кард, ки ваҳдати миллӣ дастоварди бузургтарин ва сарнавиштсози халқи тоҷик дар давраи соҳибистиқлолӣ буда, заминаи асосии пешрафти сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии кишвар мебошад. Таҷрибаи сулҳи тоҷикон ҳамчун намунаи нодири ҳалли низоъ тавассути гуфтугӯ ва ҳамдигарфаҳмӣ эътироф гардидааст. Аз ин рӯ, ҳифзи сулҳу субот ва таҳкими ваҳдати миллӣ бояд ҳамеша ҳамчун рисолати шаҳрвандӣ ва қарзи муқаддаси ҳар як фарди Тоҷикистон боқӣ монад.

Қобилзода Қ. К.-директори Маркази таҳсилоти баъдидипломӣ