Истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ ба саломатии ҷавонон таъсири дуҷониба дорад, ки бо ёрии маълумотҳои илмӣ ва омори тадқиқотҳои пешина тасдиқ мешавад. Таъсирҳои мусбат: Дастрасӣ ба маълумоти саломатӣ: тибқи таҳқиқи Goodyear et al., 2019, зиёда аз 70% ҷавонон шабакаҳои иҷтимоиро ҳамчун воситаи дастрасӣ ба маълумоти доир ба саломатӣ истифода мебаранд. Ин нишон медиҳад, ки платформаҳо метавонанд ба омӯзиши одатҳои солим ва машваратҳои тиббӣ мусоидат кунанд.Дастгирии иҷтимоӣ ва равонӣ: бар асоси маълумоти Barry et al., 2021, иштирок дар гурӯҳҳои дастгирии онлайн ва муошират бо ҳамсолон стресс ва ташвишро то 50–60% коҳиш медиҳад.

Таҳкими малакаҳои иҷтимоӣ: тибқи таҳқиқи Best et al., 2018, истифодаи платформаҳои иҷтимоӣ малакаҳои коммуникатсионӣ ва ҳамкории иҷтимоиро дар байни ҷавонон тақрибан 40–50% беҳтар мекунад.Таъсирҳои манфӣ:Психологӣ: вобастагӣ ба шабакаҳои иҷтимоӣ боиси афзоиши стресс, депрессия ва ташвиш мешавад; таҳқиқи Lin et al., 2019 нишон дод, ки ҷавононе, ки вақти зиёди худро дар шабакаҳо мегузаронанд, хавфи депрессияашон то 1,3–1,5 маротиба зиёд мешавад.Саломатии ҷисмонӣ: камҳаракатӣ ва паст шудани сифати хоб боиси афзоиши фарбеҳшавӣ ва мушкилоти ҷисмонӣ мегардад (Twenge & Campbell, 2018). Тақрибан 30–35% ҷавонон дар истифодаи зиёди шабакаҳо мушкилоти хоб ва камҳаракатиро қайд мекунанд.Равонии иҷтимоӣ ва вобастагӣ: тибқи таҳқиқи Kuss & Griffiths, 2017, вобастагӣ ба интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ қобилияти диққат ва фарогирии ҷавононро паст мекунад; тақрибан 25–28% иштирокчиён нишонаҳои вобастагӣ ба телефон ва платформаҳои онлайнро нишон доданд.

Шабакаҳои иҷтимоӣ барои ҷавонон ҳам имкониятҳои мусбат ва ҳам хатарҳои саломатиро пешниҳод мекунанд. Барои кам кардани таъсири манфӣ ва ҳифзи саломатии ҷисмонӣ ва равонӣ, зарур аст, ки стратегияи тарбиявӣ ва маърифати рақамӣ ҷорӣ карда шавад. Мушоҳида ва машваратҳо оид ба истифодаи самараноки шабакаҳо ва идоракунии вақти онлайн бояд ҷузъи асосии сиёсати саломатии ҷавонон гарданд.

Негматова Г.Н.-ассистенти кафедраи нигохдории тандурустии ҷамъиятӣ

ва омори тибби бо курси таърихи тиб