ТАРБИЯИ МАЪНАВИЮ АХЛОҚИИ ДОНИШҶӮЁНИ ТИБ ДАР ДАРСҲОИ ЗАБОНИ АНГЛИСӢ ДАР ЗАМИНАИ МЕРОСИ МУТАФАККИРОНИ ТОҶИК
Дар шароити муосири омода намудани кадрҳои тиббӣ тарбияи маънавию ахлоқии донишҷӯён аҳамияти махсус пайдо менамояд. Табиби оянда бояд на танҳо дорои донишҳои касбӣ бошад, балки чунин сифатҳои ахлоқӣ, аз қабили инсондӯстӣ, меҳрубонӣ, масъулиятшиносӣ, ростқавлӣ, сабру таҳаммул ва эҳтиром ба инсонро низ доро бошад.
Дар ташаккули чунин сифатҳо дарсҳои забони англисӣ низ метавонанд нақши муҳим дошта бошанд. Забони хориҷӣ дар муассисаи таҳсилоти олии тиббӣ на танҳо вазифаҳои таълимӣ ва коммуникативиро иҷро мекунад, балки дорои имкониятҳои васеи тарбиявӣ низ мебошад. Истифодаи матнҳо дар бораи ҳаёт ва фаъолияти мутафаккирони барҷастаи тоҷик имкон медиҳад, ки ҳамзамон малакаҳои забонии донишҷӯён инкишоф ёфта, онҳо бо мероси фарҳангии миллӣ шинос шаванд.
Дар ин самт мероси Абуалӣ ибни Сино (Авитсенна) – донишманд, файласуф ва табиби бузурги тоҷик – мавқеи махсус дорад. Ҳаёти ӯ намунаи донишомӯзӣ, меҳнатдӯстӣ, ҷустуҷӯи илмӣ ва хизмат ба инсон мебошад. Дар дарсҳои забони англисӣ метавон аз матнҳои мутобиқшуда оид ба ҳаёт ва фаъолияти илмии ӯ, аз ҷумла дар мавзӯи “Avicenna – the Great Physician and Scientist” истифода намуд.
Пас аз мутолиаи матн ба донишҷӯён метавон саволҳои зеринро пешниҳод кард: What do you know about Avicenna? What qualities did he have? Why is his contribution to medicine important? What can modern doctors learn from his life?
Асарҳо ва мероси Рӯдакӣ, Носири Хусрав, Аҳмади Дониш, Садриддин Айнӣ ва дигар намояндагони фарҳанги тоҷик низ дорои имкониятҳои бузурги тарбиявӣ мебошанд. Андешаҳои онҳо дар бораи дониш, некӣ, адолат, меҳнатдӯстӣ, масъулиятшиносӣ ва эҳтиром ба инсон метавонанд ҳангоми омӯзиши мавзӯъҳои гуногун ба забони англисӣ истифода шаванд.
Истифодаи чунин маводи таълимӣ ҳангоми омӯзиши мавзӯъҳои “Medicine”, “Doctor and Patient”, “Medical Ethics”, “Humanity”, “Education”, “Science” махсусан муҳим мебошад. Масалан, ҳангоми омӯзиши мавзӯи “What Makes a Good Doctor?” донишҷӯён метавонанд сифатҳои ахлоқии табибро муҳокима намоянд: меҳрубонӣ, ростқавлӣ, масъулиятшиносӣ, сабру таҳаммул, ҳамдардӣ ва эҳтиром ба бемор.
Ҳамин тариқ, истифодаи мероси мутафаккирони тоҷик дар дарсҳои забони англисӣ на танҳо ба рушди салоҳиятҳои забонӣ ва касбии донишҷӯёни тиб мусоидат мекунад, балки барои ташаккули арзишҳои маънавию ахлоқӣ, ҳисси ватандӯстӣ, эҳтиром ба фарҳанги миллӣ ва муносибати инсондӯстона ба бемор низ замина фароҳам меорад.
Аз ин рӯ, омезиши омӯзиши забони англисӣ бо омӯзиши мероси фарҳангии миллӣ воситаи самараноки омода намудани табиби оянда – мутахассиси соҳибмаърифат, аз ҷиҳати касбӣ салоҳиятнок, инсондӯст ва масъулиятшинос мебошад.
Мананова П.И. - н.и.ф., ассистенти кафедраи забонҳои хориҷӣ