Дар таърихи рушди илми тиб ва тандурустии Тоҷикистон шахсиятҳое ҳастанд, ки фаъолияти онҳо на танҳо бо дастовардҳои илмӣ, балки бо садоқат ба касб, тарбияи мутахассисони ҷавон ва хизмати софдилона ба ҷомеа арзишманд гардидааст. Яке аз чунин чеҳраҳои шинохтаи соҳаи бемориҳои сироятӣ Ҳусайнов Одил мебошад, ки умри пурбаракати худро ба ҳифзи саломатии мардум, рушди илми тиб ва омода намудани кадрҳои баландихтисоси соҳа бахшидааст. Зиндагиномаи ӯ намунаи ибрат барои насли ҷавони табибон буда, саҳми арзандаи вай дар рушди мактаби бемориҳои сироятии Тоҷикистон ҷойгоҳи махсус дорад.

Имрӯз, ки Тоҷикистони соҳибистиқлол дар арафаи таҷлили 35-солагии Истиқлоли давлатӣ қарор дорад, арҷгузорӣ ба хизматҳои фарзандони фарзонаи миллат, ки дар рушду пешрафти соҳаи тандурустӣ саҳми назаррас гузоштаанд, вазифаи муҳимми ҷомеаи илмӣ ва фарҳангии кишвар мебошад. Зеро маҳз бо талошҳои чунин шахсиятҳо мактаби миллии тиб ташаккул ёфта, имрӯз дар арсаи байналмилалӣ низ мавқеи арзандаро соҳиб гардидааст.

Ҳусайнов Одил соли 1940 ба дунё омадааст. Аз овони ҷавонӣ меҳру муҳаббат ба илму дониш ва орзуи хизмат ба мардум ӯро ба роҳи пуршарафи тиб роҳнамоӣ намуд. Соли 1957 Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлобро хатм карда, фаъолияти меҳнатии худро ҳамчун корманди соҳаи тандурустӣ оғоз намуд. Пас аз андӯхтани таҷрибаи аввалин ба Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (ҳоло Донишгоҳ) дохил шуда, онро соли 1967 бомуваффақият хатм намуд.

Пас аз хатми донишгоҳ фаъолияти амалии ӯ дар Беморхонаи марказии шаҳри Кӯлоб оғоз гардид. Солҳои 1967-1968 ҳамчун табиби шуъбаи бемориҳои сироятӣ фаъолият намуда, дар табобати беморони гирифтори касалиҳои сироятӣ саҳми назаррас гузошт. Маҳз дар ҳамин давра ҷаҳонбинии касбӣ ва малакаи амалии ӯ ташаккул ёфта, таҷрибаи муфиди клиникиро соҳиб гардид.

Солҳои баъдӣ Ҳусайнов Одил фаъолияти худро бо илм пайваст. Аз соли 1968 то соли 1970 ҳамчун ординатори клиникӣ дониш ва маҳорати худро такмил дода, солҳои 1970-1973 дар аспирантура таҳсил намуд. Дар ин давра ӯ ба таҳқиқоти илмӣ бештар рӯ оварда, масъалаҳои мубрами бемориҳои сироятиро мавриди омӯзиши амиқ қарор дод.

Натиҷаи ҷустуҷӯҳои пайвастаи илмии ӯ ҳимояи рисолаи номзадии илмҳои тиб дар соли 1974 гардид. Мавзуи таҳқиқоти илмии ӯ «Колити захмии пайдоишаш исҳоли хунӣ ва амёбавӣ» буда, ба яке аз масъалаҳои муҳими гастроэнтерология ва бемориҳои сироятӣ бахшида шуда буд. Ин пажӯҳиш барои беҳтар намудани ташхис, фарқгузорӣ ва усулҳои табобати беморон аҳаммияти назаррас дошта, дар амалияи муассисаҳои тандурустии ҷумҳурӣ васеъ истифода гардид. Дар он солҳо масъалаи ташхиси дурусти бемориҳои рӯдаву сироятӣ яке аз масъалаҳои мубрами тиб маҳсуб мешуд ва натиҷаҳои илмии Ҳусайнов Одил барои такмили фаъолияти табибони амалкунанда саҳми арзанда гузоштанд.

Пас аз ҳимояи рисолаи илмӣ фаъолияти омӯзгорӣ ва илмии ӯ дар кафедраи бемориҳои сироятии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино оғоз гардид. Аз соли 1974 то соли 2000 ҳамчун ассистенти кафедра фаъолият намуда, дар таълими донишҷӯён, ординаторон ва табибони ҷавон нақши муассир гузошт. Солиёни зиёд ӯ дарсҳои назариявиро бо машғулиятҳои амалӣ пайваста, донишҷӯёнро ба мустақилона андешидан, таҳлили клиникӣ ва муносибати инсонпарварона нисбат ба беморон ҳидоят мекард.

Аз соли 2000 фаъолияти худро ҳамчун дотсенти кафедраи бемориҳои сироятӣ идома дода, дар такмили барномаҳои таълимӣ, омода намудани маводи методӣ ва рушди корҳои илмӣ саҳми арзанда гузошт. Маҳорати баланди омӯзгорӣ, фарҳанги муошират, масъулиятшиносӣ ва талаботи ҷиддӣ нисбат ба сифати таълим ӯро миёни ҳамкорон ва донишҷӯён соҳиби обрӯи баланд гардонид.

Дар тӯли фаъолияти бисёрсолаи илмӣ ва омӯзгорӣ Ҳусайнов Одил зиёда аз 70 мақолаи илмӣ, таҳқиқотӣ ва соҳавӣ таълиф намудааст. Осори илмии ӯ масъалаҳои гуногуни бемориҳои сироятӣ, ташхис, табобат, пешгирии бемориҳо ва такмили фаъолияти муассисаҳои тандурустиро фаро гирифта, барои рушди илми тибби тоҷик хизмат кардааст. Нашрияҳои илмии ӯ солҳои зиёд ҳамчун манбаи муфид барои донишҷӯён, ординаторон ва табибони амалкунанда истифода мешаванд.

Фаъолияти касбии ӯ танҳо бо корҳои илмӣ маҳдуд набуда, ҳамеша бо амалияи тиббӣ ҳамоҳанг буд. Ҳусайнов Одил яке аз он омӯзгороне маҳсуб меёфт, ки донишро аз таҷрибаи воқеии клиникӣ ҷудо намекард. Ӯ дар назди бемор на танҳо ҳамчун табиб, балки ҳамчун инсони меҳрубон, ғамхор ва масъулиятшинос ҳузур дошт. Ин сифатҳо дар ташаккули ҷаҳонбинии касбии садҳо шогирдон таъсири амиқ гузоштанд.

Хизматҳои шоистаи ӯ аз ҷониби давлат ва ҷомеа сазовори қадрдонӣ гардидаанд. Соли 1981 бо нишони сарисинагии «Аълочии нигаҳдории тандурустии Иттиҳоди Шӯравӣ» сарфароз гардонида шуд, ки далели эътирофи фаъолияти самарабахши ӯ дар рушди соҳаи тандурустӣ мебошад. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ низ хизматҳои арзандаи ӯ ҳамеша мавриди таваҷҷуҳи роҳбарияти давлат қарор гирифтанд. Бо ордени «Шараф» дараҷаи II сарфароз гардидан нишонаи эҳтироми баланди давлат нисбат ба хизматҳои содиқонаи ӯ дар пешрафти илми тиб ва ҳифзи саломатии аҳолӣ мебошад.

Арҷгузории ҷомеаи илмии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино низ далели равшани мақоми баланди устод аст. Соли 2019 ба ӯ унвони «Профессори фахрии Донишгоҳ» дода шуд. Ин унвон нишонаи эҳтиром ба фаъолияти бисёрсолаи омӯзгорӣ, саҳми арзанда дар рушди илми тиб, омода намудани кадрҳои соҳибихтисос ва таҳкими мактаби миллии бемориҳои сироятӣ мебошад.

Имрӯз номи Ҳусайнов Одил дар радифи он шахсиятҳое қарор дорад, ки бо фаъолияти бисёрсолаи худ дар ташаккули мактаби миллии тибби тоҷик саҳми босазо гузоштаанд. Ӯ аз ҷумлаи табибону омӯзгоронест, ки арзишҳои волои инсонӣ, фарҳанги касбӣ ва масъулияти шаҳрвандиро бо фаъолияти илмӣ ва омӯзгорӣ пайвастааст. Маҳз ҳамин омилҳо боис гардиданд, ки ӯ миёни ҳамкасбон ва шогирдон ҳамчун шахсияти донишманд, хоксор ва соҳибмактаб эътироф шавад.

Дар шароити Тоҷикистони соҳибистиқлол таҷрибаи зиндагӣ ва фаъолияти чунин олимону табибон барои тарбияи насли нави мутахассисон аҳаммияти бузург дорад. Ҷавононе, ки имрӯз роҳи тибро интихоб менамоянд, метавонанд аз фаъолияти пурмаҳсули Ҳусайнов Одил сабақ гирифта, масъулияти касбӣ, садоқат ба илм ва хизмати софдилона ба мардумро шиори зиндагии худ қарор диҳанд.

Таҷлили 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон на танҳо фурсати ҷамъбасти дастовардҳои давлат, балки заминаи муносиб барои арҷгузорӣ ба хизматҳои фарзандони фарзонаи миллат мебошад. Ҳусайнов Одил бо фаъолияти пурифтихори худ собит намудааст, ки рушди соҳаи тандурустӣ пеш аз ҳама ба заҳмат, дониш, масъулият ва муҳаббати инсон ба касби интихобкардааш вобаста аст. Номи ӯ ҳамчун табиби донишманд, муҳаққиқи варзида, омӯзгори соҳибмактаб ва шахсияти ватандӯст дар саҳифаҳои таърихи тибби тоҷик бо ҳарфҳои заррин сабт гардида, барои наслҳои имрӯзу фардо ҳамчун намунаи хизмати содиқона ба Ватан ва миллат боқӣ хоҳад монд.

ШУЪБАИ ИТТИЛООТ ВА РОБИТА БО ҶОМЕА