Дар таърихи рушди тибби тоҷик шахсиятҳое ҳастанд, ки бо фаъолияти бисёрсолаи касбӣ, заҳмати содиқона ва ахлоқи намунавии худ на танҳо дар пешрафти илми тиб, балки дар тарбияи насли ҷавони табибон саҳми мондагор гузоштаанд. Яке аз чунин чеҳраҳои маъруф ва соҳибэҳтиром устоди зиндаёд Шарифов Ҳамдамбой Юлдошевич мебошанд. Номи ин инсони наҷиб барои ҳазорон шогирд, ҳамкорон ва бемороне, ки аз донишу маҳорати ӯ баҳра гирифтаанд, бо эҳтиром ва самимият ёд мешавад. Зиндагиномаи ӯ намунаи ибрат аз хизмат ба Ватан, садоқат ба касб ва муҳаббати самимӣ ба инсон буд.

Бо истиқболи 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон арҷгузорӣ ба зиндагӣ ва фаъолияти чунин фарзандони содиқи миллат аҳаммияти хосса дорад. Маҳз бо заҳмати олимону омӯзгорон, табибон ва мутахассисони ватандӯст пояҳои илму маориф ва тандурустии кишвар таҳким ёфта, мактаби миллии тибби тоҷик рушду такомул пайдо намуд.

Шарифов Ҳамдамбой Юлдошевич соли 1959 ба дунё омада, аз овони ҷавонӣ роҳи пуршарафи хизмати тиббиро интихоб намуд. Соли 1981 Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино, ки имрӯз Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино мебошад, бомуваффақият хатм намуда, фаъолияти меҳнатии худро ҳамчун табиб-интерни ҷарроҳӣ дар беморхонаи шаҳри Қӯрғонтеппа (ҳоло шаҳри Бохтар) оғоз кард. Солҳои аввали фаъолияти касбӣ барои ташаккули ҷаҳонбинӣ ва малакаи амалии ӯ аҳаммияти бузург доштанд. Дар ин давра ӯ таҳти роҳбарии ҷарроҳони соҳибтаҷриба нозукиҳои касби пурмасъулияти ҷарроҳиро аз худ намуда, таҷрибаи гаронбаҳо андӯхт.

Аз соли 1983 то соли 1989 дар беморхонаи марказии ноҳияи Колхозобод, ки имрӯз ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ ном дорад, ба ҳайси ҷарроҳ фаъолият бурд. Дар ин муҳит ӯ ҳамчун мутахассиси донишманд, масъулиятшинос ва инсондӯст обрӯю нуфуз пайдо кард. Дармонбахшии беморон барои ӯ танҳо иҷрои вазифаи хизматӣ набуд, балки рисолати инсондӯстона ба шумор мерафт. Ӯ ҳар як беморро бо эҳтиром, меҳрубонӣ ва таваҷҷуҳи махсус қабул намуда, барои ҳифзи саломатии онҳо тамоми дониш ва маҳорати худро сафарбар мекард.

Орзуи такмили донишҳои илмӣ ӯро ба Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон овард ва солҳои 1989-1991 ҳамчун ординатори клиникии кафедраи ҷарроҳии умумии №1 фаъолият намуд. Ин марҳила оғози роҳи илмии ӯ гардид. Дар баробари омӯзиши амиқи масъалаҳои ҷарроҳӣ, ӯ ба корҳои тадқиқотӣ машғул шуда, заминаи фаъолияти илмии минбаъдаи худро гузошт.

Аз соли 1993 фаъолияти омӯзгории ӯ оғоз гардид. Дар солҳои 1993-1997 ба ҳайси ассистенти кафедраи анатомияи топографӣ ва амалиёти ҷарроҳӣ фаъолият намуда, бо маҳорати баланди педагогӣ дар тайёр намудани мутахассисони ҷавон саҳми арзанда гузошт. Дониши амиқи назариявӣ ва таҷрибаи бойи амалӣ имкон медод, ки мавзӯъҳои мураккаби ҷарроҳӣ ва анатомияи амалӣ барои донишҷӯён хеле равшан ва фаҳмо шарҳ дода шаванд. Шогирдон ӯро ҳамчун омӯзгори серталаб, вале ғамхор ва одил мешинохтанд.

Аз соли 1997 то соли 2015 дар кафедраи бемориҳои ҷарроҳии №1 ҳамчун ассистент ва баъдан дотсент фаъолият намуд. Ин давра солҳои пурмаҳсули фаъолияти илмӣ ва омӯзгории ӯ маҳсуб меёбад. Садҳо донишҷӯ, ординатор ва табибони ҷавон аз таҷрибаи ғании ӯ баҳра гирифта, имрӯз дар муассисаҳои тандурустии ҷумҳурӣ ва хориҷ аз кишвар фаъолият доранд. Ӯ ҳамеша таъкид мекард, ки табиби ҳақиқӣ бояд на танҳо дониши мукаммал дошта бошад, балки инсони боахлоқ, хоксор ва масъулиятшинос бошад.

Баъдан роҳбарии кафедраи анатомияи патологӣ ва сипас кафедраи тибби судӣ ба зиммаи ӯ вогузор гардид. Дар ин вазифаҳо низ ӯ ташаббускор, ташкилотчии хуб ва ҷонибдори рушди сифати таълим буд. Бо иштироки фаъолонаи ӯ корҳои таълимӣ, илмӣ ва методӣ такмил ёфта, сатҳи омодасозии мутахассисон боз ҳам беҳтар гардид. То охирин рӯзҳои ҳаёти худ ҳамчун дотсенти кафедраи тибби судӣ фаъолияти пуршарафи омӯзгориро идома дода, бо ҳамон самимият ва муҳаббати беандоза ба донишҷӯён дарс мегуфт.

Яке аз саҳифаҳои муҳими фаъолияти ӯ кори роҳбарӣ дар сохтори донишгоҳ буд. Солҳои 1994-2005 ҳамзамон вазифаи муовини декани факултетҳои педиатрӣ ва тибби умумиро иҷро намуда, дар тарбияи донишҷӯён, баланд бардоштани интизоми таълим ва ҳалли масъалаҳои иҷтимоии онҳо саҳми назаррас гузошт. Барои ҳар як донишҷӯ дари утоқи кори ӯ ҳамеша боз буд. Ӯ мушкилоти ҷавононро бо сабру таҳаммул мешунид ва барои ҳалли онҳо кӯшиш мекард. Ин муносибати инсондӯстона муҳаббат ва эҳтироми зиёди донишҷӯёнро нисбат ба устод афзун менамуд.

Фаъолияти илмии Шарифов Ҳамдамбой Юлдошевич низ хеле самарабахш буд. Соли 2003 рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Муолиҷаи комплексии захмҳои трофикии пойи беморони гирифтори иллати варидҳо» бомуваффақият ҳимоя намуд. Ин тадқиқот ба яке аз масъалаҳои мубрами ҷарроҳии амалӣ бахшида шуда, барои такмили усулҳои табобати беморони гирифтори бемориҳои музмини варидҳо аҳаммияти назариявӣ ва амалӣ дошт. Натиҷаҳои таҳқиқоти ӯ дар фаъолияти муассисаҳои тиббӣ мавриди истифода қарор гирифта, барои беҳтар намудани сифати муолиҷаи чунин беморон мусоидат намуданд.

Мероси илмии устод низ хеле арзишманд мебошад. Ӯ муаллифи ду китоби дарсӣ, як монография ва зиёда аз 200 мақолаи илмӣ мебошад. Осори илмии ӯ масъалаҳои гуногуни ҷарроҳӣ, таълими тиббӣ ва такмили усулҳои табобатро фаро гирифта, то имрӯз барои омӯзгорон, табибон ва муҳаққиқони ҷавон ҳамчун манбаи муҳими дониш хизмат мекунад. Мақолаҳои илмии ӯ дар маҷаллаҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ нашр гардида, саҳми ӯро дар рушди илми тиб боз ҳам равшантар менамоянд.

Хизматҳои арзандаи ӯ аз ҷониби давлат низ қадрдонӣ гардиданд. Соли 2017 ба ӯ унвони фахрии «Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд. Ин мукофот натиҷаи меҳнати чандинсолаи содиқона, фаъолияти босамари омӯзгорӣ ва саҳми арзандааш дар тайёр намудани мутахассисони баландихтисоси соҳаи тандурустӣ мебошад.

Аммо бузургтарин сарвати устод на танҳо унвонҳо, вазифаҳо ё осори илмӣ буданд. Ӯ пеш аз ҳама инсони комил буд. Ҳамкорон ва шогирдон ӯро ҳамчун шахси ниҳоят ҳалиму хоксор, хушмуомила, бофарҳанг ва дорои ахлоқи ҳамида ба ёд меоранд. Ҳаргиз аз мартаба ва мақоми худ ифтихор намекард, ҳамеша бо чеҳраи кушода ба мардум муносибат менамуд ва ба ҳар кас дасти ёрӣ дароз мекард. Дар муносибат бо ҳамкорон эҳтиром, бо донишҷӯён меҳрубонӣ ва бо беморон инсондӯстиро сармашқи фаъолияти худ қарор дода буд. Аз чеҳраи кушода, мӯйҳои сафед ва намуди зоҳириаш ӯ то андозае ба чеҳраи маъруфи шоир ва нависандаи рус Максим Горкий шабоҳат дошт. Шояд ҳамин монандӣ сабаб шуда буд, ки ҳамкасбон ва дӯстони наздикаш ӯро бо меҳру шӯхӣ баъзан «Максим Горкий» ном бурда, ҳамин тавр садо мекарданд. Ин лақаби дӯстона дар миёни ҳамкорон на танҳо як шӯхии одӣ, балки гӯё нишонаи меҳру муҳаббат ва самимияти хоссае буд, ки ҳама нисбат ба Ҳамдамбой Юлдошевич эҳсос мекарданд. Бо шунидани ин ном ӯ низ бо табассуми хоксорона ба дӯстону ҳамкорон менигарист ва фазои корро бо ҳузури самимии худ боз ҳам гарму дилнишин мекард.

Имрӯз, вақте ба роҳи пуршарафи ҳаёти Шарифов Ҳамдамбой Юлдошевич назар меафканем, равшан эҳсос мекунем, ки ӯ тамоми ҳастии худро барои рушди тибби тоҷик ва тарбияи мутахассисони соҳибкасб бахшидааст. Заҳмати ӯ дар ҳар як шогирде, ки имрӯз дар гӯшаву канори кишвар ва берун аз он ба мардум хизмат мекунад, идома дорад. Осори илмии ӯ низ ҳамчун мероси гаронбаҳо барои наслҳои оянда боқӣ хоҳад монд.

Дар солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон рушди соҳаи тандурустӣ бо суръати тоза идома ёфт ва дар ин пешрафт саҳми чунин фарзандони фарзонаи миллат хеле бузург аст. Онҳо бо меҳнати содиқона, фаъолияти илмӣ ва омӯзгорӣ пояҳои мактаби миллии тибро таҳким бахшида, барои пешрафти ҷомеа хизмат карданд. Аз ин рӯ, гиромидошти хотираи чунин шахсиятҳо танҳо арҷгузорӣ ба гузашта нест, балки тарбияи эҳсоси ватандӯстӣ, инсонпарварӣ ва масъулиятшиносӣ дар қалби ҷавонон мебошад.

Номи неки устоди зиндаёд Шарифов Ҳамдамбой Юлдошевич ҳамеша дар саҳифаҳои таърихи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино, дар ёди шогирдон ва ҳамкорон бо эҳтироми хоса боқӣ хоҳад монд. Роҳи зиндагии ӯ мактаби воқеии садоқат ба касб, муҳаббат ба инсон ва хизмат ба Ватан аст. Рӯҳашон шод, манзили охираташон обод ва хотираи некашон ҷовидон бод.

ШУЪБАИ ИТТИЛООТ ВА РОБИТА БО ҶОМЕА