САҲИФАИ ОЛИМОНИ ТИББИ ТОҶИК: АЗОНЗОД ҶАҲОН
Азонзод Ҷаҳон аз зумраи олимони барҷастаи соҳаи дорушиносӣ ва фармакологияи Тоҷикистон ба шумор рафта, фаъолияти бисёрсолаи илмӣ, омӯзгорӣ ва идоракунии ӯ дар рушди илми тиб, таҳқиқоти фарматсевтӣ ва истеҳсоли доруворӣ саҳми арзишманд гузоштааст. Ӯ соли 1951 ба дунё омада, пас аз хатми Омӯзишгоҳи тиббии Кӯлоб соли 1969 фаъолияти меҳнатии худро дар низоми тандурустии мамлакат оғоз намуд. Дар солҳои 1969-1973 ба ҳайси мудири бунгоҳи тиббии деҳаи Лоҳури ноҳияи Данғара фаъолият карда, дар беҳтар намудани хизматрасонии аввалияи тиббӣ ба аҳолӣ саҳми назаррас гузошт.
Бо мақсади такмили донишу малакаи касбӣ таҳсилро дар Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон идома дода, соли 1979 онро бомуваффақият хатм намуд. Минбаъд фаъолияти илмию омӯзгории ӯ бо Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон, ки имрӯз Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино мебошад, пайванди устувор пайдо кард. Дар ин даргоҳ ҳамчун ассистенти кафедраи таърихи тиб ва беҳдошти иҷтимоӣ фаъолият намуда, дар таълиму тарбияи мутахассисони ҷавон ва рушди илми тиб саҳми арзанда гузошт.
Марҳилаи муҳими фаъолияти илмии Азонзод Ҷаҳон ба Пажӯҳишгоҳи гастроэнтерологияи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон (ҳоло АМИТ) вобаста мебошад. Дар ин муассисаи илмӣ ӯ аз солҳои 1979 то 1999 пай дар пай вазифаҳои аспирант, ходими хурди илмӣ, ходими калони илмӣ ва мудири шуъбаи физиологияи эътилолӣ ва фармакотерапияро ба уҳда дошт. Дар ин давра таҳқиқоти илмии ӯ асосан ба масъалаҳои фармакология, физиологияи эътилолӣ, истифодаи воситаҳои нави доруворӣ ва роҳҳои баланд бардоштани самаранокии табобати бемориҳои гуногун равона гардида, натиҷаҳои арзишманди илмӣ ба даст оварда шуданд.
Аз соли 1999 то соли 2015 ӯ вазифаи директори Пажӯҳишгоҳи давлатии «Ғизо»-ро иҷро намуда, барои рушди илми ғизошиносӣ, таҳияи маҳсулоти нави табобатию пешгирикунанда ва татбиқи дастовардҳои илмӣ дар истеҳсолот саҳми назаррас гузошт. Пас аз анҷоми фаъолияти роҳбарӣ ба ҳайси сармушовири илмии ҳамин муассиса фаъолияти илмии худро идома дода, дар татбиқи навгониҳои илмӣ ва омода намудани мутахассисони ҷавон нақши муассир бозид.
Самти муҳими фаъолияти илмии Азонзод Ҷаҳон таҳия ва ҷорӣ намудани маҳсулоти нави доруворӣ ва ғизоӣ мебошад. Бо иштироки мустақим ва роҳбарии ӯ истеҳсоли як қатор нӯшобаҳои шифобахш, аз ҷумла «Шоҳона» ва «Нозгул», инчунин марҳамҳои «Авҷи Зуҳал», «Роҳи Абрешим» ва дигар воситаҳои табобатӣ пешниҳод ва роҳандозӣ гардиданд. Ин маҳсулот дар асоси таҳқиқоти илмӣ таҳия шуда, ба беҳтар намудани саломатии аҳолӣ ва рушди истеҳсолоти ватанӣ мусоидат намуданд. Ин таҷриба яке аз намунаҳои муваффақи пайвастани илм бо истеҳсолот дар соҳаи фарматсия ва тибби амалӣ ба ҳисоб меравад.
Азонзод Ҷаҳон ҳамчун муҳаққиқи сермаҳсул соҳиби беш аз 300 китоб, монография, мақолаҳои илмӣ, дастурҳои таълимӣ ва ихтироот мебошад. Осори илмии ӯ масъалаҳои мубрами фармакология, дорушиносӣ, физиологияи эътилолӣ, гастроэнтерология, ғизошиносӣ ва фармакотерапияро фаро гирифта, барои рушди мактаби илмии тоҷик дар ин самтҳо заминаи устувор гузоштаанд. Натиҷаҳои пажӯҳишҳои ӯ на танҳо дар Тоҷикистон, балки берун аз кишвар низ мавриди истифода ва истинод қарор гирифтаанд.
Дар баробари фаъолияти илмӣ ва истеҳсолӣ, ӯ дар такмили сиёсати давлатии доруворӣ низ саҳми арзанда гузоштааст. Ба ҳайси раиси Кумитаи фармакологии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолияти пурсамар анҷом дода, дар арзёбӣ, бақайдгирӣ ва ҷорӣ намудани доруҳои нав, такмили низоми назорати сифати доруворӣ ва таҳкими амнияти фарматсевтии кишвар саҳми муҳим гузошт. Таҷрибаи ғании илмӣ ва идоракунии ӯ барои рушди соҳаи фармакология ва таъмини аҳолӣ бо дорувории босифат нақши муассир бозидааст.
Меҳнати содиқона ва хизматҳои арзандаи Азонзод Ҷаҳон аз ҷониби давлат қадрдонӣ гардида, ӯ бо унвони фахрии Корманди шоистаи Тоҷикистон сарфароз шудааст. Ҳамчунин барои фаъолияти пурмаҳсул ва саҳми назаррас дар рушди илми тиб бо медали «Барои меҳнати шоён» мукофотонида шудааст.
Номи Азонзод Ҷаҳон имрӯз дар сафи олимони соҳибмактаб ва пешоҳангони илми дорушиносии тоҷик ҷойгоҳи арзанда дорад. Мероси илмии ӯ, саҳмаш дар омода намудани кадрҳои баландихтисос, рушди пажӯҳишҳои фармакологӣ, такмили низоми дорусозӣ ва истеҳсоли маҳсулоти нави табобатӣ барои пешрафти соҳаи тандурустии кишвар аҳаммияти бузург дошта, барои наслҳои ҷавони муҳаққиқон ҳамчун намунаи ватандӯстӣ, масъулиятшиносӣ ва садоқат ба илм хизмат хоҳад кард. Ба устоди гиромӣ саломатии бардавом ва муваффақиятҳои бештари илмӣ таманно дорем.
ШУЪБАИ ИТТИЛООТ ВА РОБИТА БО ҶОМЕА