ОИЛА СОЛИМ - ҶОМЕАИ СОЛИМ
Дар ҳар давру замон оила ҳамчун пояи асосии ҷомеа эътироф гардида, рушду пешрафти ҳар як давлат пеш аз ҳама аз устуворӣ ва солимии оилаҳо вобаста мебошад. Оила муҳити нахустине аст, ки инсон дар он шакл мегирад, тарбия меёбад ва ҷаҳонбинии ӯ ташаккул пайдо мекунад. Аз ин лиҳоз, агар оила солим, мустаҳкам ва дорои арзишҳои баланди ахлоқию маънавӣ бошад, ҷомеа низ солим ва устувор хоҳад буд. Мафҳуми оилаи солим танҳо ба маънои набудани бемориҳои ҷисмонӣ маҳдуд намешавад, балки он маҷмуи омилҳои иҷтимоӣ, равонӣ, иқтисодӣ ва маънавиро дар бар мегирад.
Аввалан, оилаи солим муҳити мусоиди равонӣ дорад. Дар чунин оила муносибатҳои байниҳамдигарии аъзои он бар пояи эҳтиром, муҳаббат ва ҳамдигарфаҳмӣ бунёд меёбанд. Падару модар барои фарзандон намунаи ибрат мебошанд ва рафтори онҳо бевосита ба ташаккули шахсияти кӯдак таъсир мерасонад. Агар дар оила фазои орому осуда ҳукмфармо бошад, кӯдакон бо рӯҳияи солим ба камол мерасанд, қобилияти фикрронӣ ва эҷодкорӣ дар онҳо рушд мекунад. Баръакс, ихтилофу низоъҳои доимӣ метавонанд ба ҳолати равонии кӯдак таъсири манфӣ расонида, дар оянда ба мушкилоти иҷтимоӣ оварда расонанд.
Дуюм, оилаи солим дорои пояҳои устувори ахлоқӣ мебошад. Арзишҳое чун ростқавлӣ, меҳнатдӯстӣ, эҳтиром ба калонсолон, масъулиятшиносӣ ва ватандӯстӣ маҳз дар муҳити оила ташаккул меёбанд. Вақте ки фарзандон дар чунин муҳит ба воя мерасанд, онҳо дар ҷомеа ҳамчун шахсони фаъол ва масъулиятшинос баромад мекунанд. Аз ин рӯ, нақши тарбияи оилавӣ дар пешгирии ҷинояткорӣ, бепарвоӣ ва дигар зуҳуроти номатлуби иҷтимоӣ хеле муҳим аст.
Сеюм, саломатии ҷисмонии аъзои оила низ аҳамияти калон дорад. Оилаи солим бояд ба тарзи ҳаёти солим риоя намояд, аз ҷумла ғизои дуруст, машқҳои ҷисмонӣ, риояи қоидаҳои беҳдоштӣ ва пешгирии бемориҳо. Вақте ки падару модар худ ба саломатии худ аҳамият медиҳанд, фарзандон низ аз онҳо ибрат гирифта, одатҳои солимро қабул мекунанд. Ин гуна муносибат ба саломатӣ на танҳо ба беҳбудии ҳар як шахс, балки ба солимии умумии ҷомеа мусоидат мекунад.
Чаҳорум, оилаи солим аз ҷиҳати иҷтимоӣ ва иқтисодӣ низ бояд устувор бошад. Ҳарчанд вазъи иқтисодӣ метавонад гуногун бошад, муҳим он аст, ки аъзои оила якдигарро дастгирӣ намоянд ва барои беҳбудии шароити зиндагӣ якҷоя кӯшиш кунанд. Ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкории оилавӣ имкон медиҳад, ки ҳатто дар шароити душвор низ суботу оромӣ нигоҳ дошта шавад. Ин гуна оилаҳо метавонанд фарзандонро ба меҳнатдӯстӣ ва худтакмилдиҳӣ тарбия намоянд.
Нақши зан дар оилаи солим хеле муҳим аст. Зан ҳамчун модар ва тарбиятгари асосии фарзандон дар ташаккули муҳити оилавӣ саҳми калон дорад. Дар баробари ин, нақши падар низ кам нест. Падар ҳамчун роҳнамо ва такягоҳи оила бояд масъулиятшинос бошад ва дар тарбияи фарзандон фаъолона иштирок намояд. Танҳо дар ҳолати ҳамкории зичи падару модар мумкин аст оилаи солим ва мустаҳкам бунёд гардад.
Дар замони муосир, бо рушди технология ва тағйирёбии тарзи зиндагӣ, оилаҳо бо мушкилоти нав рӯ ба рӯ мешаванд. Масалан, истифодаи аз ҳад зиёди технологияҳо метавонад ба кам шудани муоширати зинда байни аъзои оила оварда расонад. Аз ин рӯ, зарур аст, ки ҳар як оила барои нигоҳ доштани арзишҳои анъанавӣ ва рушди муносибатҳои солим кӯшиш намояд. Муоширати самимӣ, гузаронидани вақти якҷоя ва эҳтироми якдигар омилҳои муҳими пойдории оила мебошанд.
Бо такя ба далелҳои болозикр бояд гуфт, ки оилаи солим пояи ҷомеаи солим аст. Ҳар як шахс бояд дарк намояд, ки масъулияти бунёди оилаи солим танҳо ба зиммаи як нафар нест, балки кори муштараки ҳамаи аъзои он мебошад. Танҳо дар сурати мавҷуд будани муҳаббат, эҳтиром, масъулият ва ғамхорӣ метавон оилаи мустаҳкам ва солим бунёд кард. Чунин оилаҳо дар навбати худ ҷомеаи солим, устувор ва пешрафтаро таъмин менамоянд.
Маҳмудова С.С.-кафедраи забонҳои хориҷӣ