Кӯдак неъмати бебаҳои зиндагӣ, равшангари хонадон ва идомадиҳандаи насли инсон аст. Ҳар як ҷомеае, ки ба саломатӣ, таълиму тарбия ва рушди ҳамаҷонибаи кӯдакон таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир менамояд, дар асл ба ояндаи худ заминаи устувор мегузорад. Беҳуда нест, ки мегӯянд: «Кӯдакони солим - ояндаи солими миллат». Ин сухан на танҳо як шиори зебо, балки ҳақиқати бузурги иҷтимоӣ, тиббӣ ва маънавӣ мебошад. Солимии кӯдак аз рӯзҳои аввали ҳаёт, ҳатто аз давраи батни модар оғоз меёбад. Ғизои дурусти модар, риояи тарзи ҳаёти солим, назорати мунтазами тиббӣ ҳангоми ҳомиладорӣ, пешгирии бемориҳои сироятӣ ва нигоҳубини дурусти навзодон омилҳое мебошанд, ки ба рушди минбаъдаи кӯдак таъсири амиқ мерасонанд. Агар кӯдак аз оғози ҳаёт дар муҳити солим, пурмеҳр ва ғамхор ба воя расад, имконияти ташаккули ҷисмонӣ, зеҳнӣ ва равонии ӯ беҳтар мегардад.

Дар ҷомеаи муосир саломатии кӯдакон танҳо масъалаи оила ё муассисаи тиббӣ нест. Ин масъалаи умумимиллӣ мебошад. Зеро кӯдаки имрӯз — донишҷӯ, мутахассис, омӯзгор, табиб, муҳандис, олим ва роҳбари фардост. Аз ин рӯ, ҳар қадаре ки ҷомеа ба ҳифзи саломатии кӯдакон бештар аҳамият диҳад, ҳамон қадар ояндаи миллат устувор, пешрафта ва неруманд хоҳад буд. Яке аз самтҳои муҳим дар таъмини саломатии кӯдакон пешгирии бемориҳо мебошад. Пешгирӣ ҳамеша аз табобат беҳтар ва самараноктар аст. Эмгузаронӣ, муоинаҳои профилактикӣ, назорати рушди ҷисмонӣ ва равонӣ, ташхиси саривақтии бемориҳо, риояи қоидаҳои беҳдоштӣ ва ташаккули фарҳанги тиббӣ дар оила аз ҷумлаи тадбирҳое мебошанд, ки метавонанд кӯдакро аз бисёр бемориҳо муҳофизат намоянд. Волидон бояд дарк кунанд, ки муроҷиати саривақтӣ ба табиб, иҷрои тавсияҳои мутахассисон ва худдорӣ аз худтабобаткунӣ барои ҳифзи саломатии кӯдак аҳамияти бузург дорад.

Ғизои солим низ яке аз пояҳои асосии рушди кӯдак ба ҳисоб меравад. Кӯдакон барои инкишофи дурусти ҷисмонӣ ва зеҳнӣ ба ғизои мукаммал, гуногун ва аз ҷиҳати витаминҳою микроэлементҳо бой ниёз доранд. Истеъмоли меваю сабзавот, маҳсулоти ширӣ, гӯшт, моҳӣ, тухм, ғалладонагиҳо ва оби тоза ба фаъолияти дурусти организм мусоидат мекунад. Баръакс, истеъмоли зиёди маҳсулоти носолим, нӯшокиҳои газнок, шириниҳои зиёд ва хӯрокҳои тезтайёр метавонад ба фарбеҳӣ, камхунӣ, бемориҳои меъдаю рӯда ва дигар мушкилоти саломатӣ оварда расонад. Дар баробари ғизои дуруст, фаъолияти ҷисмонӣ низ барои кӯдакон ниҳоят зарур аст. Бозиҳои фаъол, варзиш, сайругашт дар ҳавои тоза ва маҳдуд намудани вақти истифодаи телефон, компютер ва телевизор ба беҳтар шудани ҳолати ҷисмонӣ, хоб, иштиҳо ва рӯҳияи кӯдак мусоидат мекунанд. Кӯдаке, ки фаъол аст, бештар қувват, шавқ ва қобилияти омӯзиш дорад. Аз ин рӯ, падару модарон ва омӯзгорон бояд кӯдаконро ба тарзи ҳаёти фаъол ва солим одат кунонанд.

Солимии равонии кӯдак низ аз саломатии ҷисмонӣ камтар муҳим нест. Муҳити ороми оила, муносибати меҳрубонона, эҳтироми шахсияти кӯдак, дастгирии равонӣ ва сухани нек дар ташаккули хислат, эътимод ба худ ва муносибати ӯ ба зиндагӣ нақши муҳим мебозанд. Кӯдаке, ки дар муҳити пур аз муҳаббат ба воя мерасад, одатан оромтар, фаъолтар, боэътимодтар ва меҳрубонтар мешавад. Баръакс, ҷанҷолҳои оилавӣ, беэътиноӣ, муносибати дағалона ва фишори равонӣ метавонанд ба ҳолати эҳсосӣ ва рафтори кӯдак таъсири манфӣ расонанд. Нақши оила дар ҳифзи саломатӣ ва тарбияи кӯдак бениҳоят бузург аст. Оила нахустин мактаби зиндагӣ мебошад. Кӯдак аввалин дарсҳои ахлоқ, меҳрубонӣ, ростқавлӣ, меҳнатдӯстӣ, эҳтиром ба калонсолон ва муҳаббат ба Ватанро маҳз дар оила меомӯзад. Падару модар барои фарзанд намунаи ибрат мебошанд. Агар калонсолон тарзи ҳаёти солимро риоя кунанд, бо ҳамдигар бо эҳтиром муносибат намоянд ва ба таълиму тарбияи фарзанд диққати ҷиддӣ диҳанд, кӯдак низ ба ҳамин арзишҳо одат мекунад. Муассисаҳои таълимӣ низ дар тарбияи насли солим саҳми муҳим доранд. Мактаб ва кӯдакистон бояд на танҳо ҷойи таълим, балки муҳити бехатар, солим ва тарбиятбахш бошанд. Ташкили дарсҳои тарбияи ҷисмонӣ, чорабиниҳои маърифатӣ, суҳбатҳо оид ба беҳдошт, ғизои дуруст, пешгирии одатҳои зараровар ва эҳтироми ҳуқуқи кӯдак метавонад дар ташаккули ҷаҳонбинии солим нақши муассир гузорад. Омӯзгорон дар баробари таълим бояд ба ҳолати равонӣ, муносибатҳои иҷтимоӣ ва рафтори кӯдакон низ аҳамият диҳанд.

Дар ин раванд нақши кормандони соҳаи тандурустӣ низ хеле муҳим аст. Табибони кӯдакон, ҳамшираҳои тиббӣ ва дигар мутахассисон барои пешгирӣ, ташхис ва табобати бемориҳои кӯдакона хизмат мекунанд. Муоинаи мунтазам, назорати қад, вазн, рушди асабию равонӣ, эмгузаронӣ ва машварат бо волидон аз вазифаҳои асосии онҳо мебошад. Ҳамкории самарабахши оила, мактаб ва муассисаи тиббӣ метавонад сатҳи саломатии кӯдаконро беҳтар намояд. Ҳифзи кӯдакон ҳамзамон маънои ҳифзи ҳуқуқи онҳоро дорад. Ҳар як кӯдак ҳуқуқ дорад, ки дар муҳити амн зиндагӣ кунад, таҳсил намояд, табобат гирад, аз меҳру муҳаббат бархӯрдор бошад ва аз зӯроварӣ, беэътиноӣ ва истисмор муҳофизат карда шавад. Ҷомеае, ки ҳуқуқи кӯдакро эҳтиром мекунад, ҷомеаи инсонпарвар ва пешрафта мебошад. Муносибати нек ба кӯдак нишонаи фарҳанг, маърифат ва сатҳи баланди ахлоқии ҷомеа аст.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи ҳифзи модару кӯдак, дастгирии оила, рушди соҳаи маориф ва тандурустӣ аз самтҳои муҳими сиёсати иҷтимоӣ ба ҳисоб меравад. Дар солҳои охир барои беҳтар намудани хизматрасонии тиббӣ, рушди муассисаҳои таълимӣ, дастгирии кӯдакони ятим, маъюб ва ниёзманд, инчунин баланд бардоштани сатҳи маърифати тиббии аҳолӣ корҳои зиёде анҷом дода мешаванд. Аммо муваффақияти воқеӣ танҳо дар сурате ба даст меояд, ки ҳар як узви ҷомеа масъулияти худро дар назди кӯдакон дарк намояд.

Имрӯз мо бояд ба кӯдакон на танҳо ғизо, либос ва шароити зиндагӣ, балки муҳаббат, дониш, тарбия, ҳимоя ва умед бахшем. Кӯдак бояд эҳсос кунад, ки ӯ барои оила ва ҷомеа арзишманд аст. Ҳар як сухани нек, ҳар як дастгирӣ, ҳар як ғамхорӣ метавонад дар қалби кӯдак эътимод ва орзуҳои бузургро бедор созад.

Хулоса, саломатии кӯдакон асоси пешрафти ҷомеа ва бақои миллат мебошад. Агар мо хоҳем, ки фардои Ватан обод, ҷомеа солим ва насли оянда донишманду созанда бошад, бояд имрӯз ба саломатӣ, таълим, тарбия ва ҳифзи кӯдакон диққати аввалиндараҷа диҳем. Кӯдакони солим, хушбахт ва соҳибмаърифат метавонанд ояндаи миллатро равшан созанд.

Кӯдакони солим - ояндаи солими миллатанд. Ҳифзи онҳо вазифаи муқаддаси ҳар яки мост.

Наҷмидиновна Д.Ҷ -ассистенти кафедраи бемориҳои кӯдаконаи №1