Ҳар сол 9 май мо Рӯзи Ғалабаро бо эҳтироми бузург ҷашн мегирем. Ин рӯз хотираи пирӯзӣ дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ мебошад. Дар баробари қаҳрамонии сарбозон, нақши кормандони тиб-духтурон ва ҳамшираҳо-хеле бузург буд. Онҳо дар шароити вазнин, бе кофӣ дору ва таҷҳизот, зери оташи ҷанг, ҷони ҳазорҳо нафарро наҷот доданд. Қаҳрамонии онҳо на танҳо як қисми таърих, балки дарси муҳим барои наслҳои имрӯз мебошад.

Солҳои ҷанг: имтиҳони сахт барои тиб

Ҷанг барои тамоми соҳаҳои ҳаёт, аз ҷумла тиб, як имтиҳони ҷиддӣ буд. Дар фронт ва ақибгоҳ ҳазорҳо нафар ҳар рӯз захмӣ мешуданд. Бемориҳои сироятӣ, камғизоӣ ва стресс вазъиятро боз ҳам душвортар мекарданд. Дар чунин шароит кормандони тиб маҷбур буданд зуд ва дуруст қарор қабул кунанд. Системаи кӯмаки тиббӣ марҳила ба марҳила ташкил карда шуда буд:
аз расонидани ёрии аввал дар майдони ҷанг то табобат дар госпиталҳои калон. Ин тарзи кор имкон медод, ки бисёр захмиён зинда монанд ва баъзеҳо ҳатто ба ҳаёти фаъол баргарданд.

Духтурон дар фронт: қаҳрамонони хомӯш

Духтурон дар солҳои ҷанг на танҳо мутахассис, балки қаҳрамон буданд. Онҳо:

• ҷарроҳиҳои фавриро дар шароити хеле душвор анҷом медоданд;
• бо захмҳои вазнин ва сироятҳо мубориза мебурданд;
• усулҳои нави табобатро меомӯхтанд ва истифода мебурданд.

Бисёр вақт онҳо шабу рӯз бе истироҳат кор мекарданд. Қарорҳои онҳо ҳаёти инсонҳоро наҷот медод. Таҷрибаи он солҳо баъдтар барои рушди ҷарроҳӣ, реаниматсия ва тибби таъҷилӣ замина гузошт.

Ҳамшираҳои тиббӣ: рамзи меҳрубонӣ ва фидокорӣ

Агар духтурон табобат мекарданд, ҳамшираҳо нигоҳубини доимии беморонро таъмин менамуданд. Нақши онҳо бисёрҷанба буд:

• расонидани ёрии аввал дар саҳнаи ҷанг;
• бардоштани захмиён аз майдон;
• нигоҳубини беморон дар госпитал;
• дастгирии равонии онҳо.

Бисёр ҳамшираҳо ҷони худро зери хатар мегузоштанд, то дигаронро наҷот диҳанд. Ин рӯҳи инсонпарварӣ ба принсипҳое такя мекунад, ки аз замони Флоренс Найтингейл сарчашма мегирад.

Ахлоқи тиббӣ дар шароити ҷанг

Ҷанг танҳо ҷисмро не, балки рӯҳро низ месанҷад. Барои кормандони тиб масъалаҳои ахлоқӣ хеле муҳим буданд:

• ба ҳар як бемор, новобаста аз миллат ё вазъият, кӯмак расондан;
• нигоҳ доштани шаъну шарафи инсон;
• кор кардан дар шароити норасоии имкониятҳо.

Ин арзишҳо имрӯз ҳам дар фаъолияти ҳар як табиб муҳиманд.

Таъсири таҷрибаи ҷанг ба тибби муосир

Бисёре аз соҳаҳои тиб, ки имрӯз рушд ёфтаанд, аз таҷрибаи ҷанг сарчашма мегиранд:

• ёрии таъҷилии тиббӣ;
• тибби ҳолатҳои фавқулода;
• ҷарроҳӣ ва реаниматсия;
• ташкилоти госпиталӣ.

Имрӯз дастурҳои Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ низ ба ҳамин таҷриба такя мекунанд, махсусан дар ҳолатҳои офат ва буҳрон.

Кӯдакон ва ҷанг: масъулияти махсус

Кӯдакон яке аз гурӯҳҳои осебпазиртарин дар давраи ҷанг мебошанд. Табибон ва ҳамшираҳо барои ҳифзи саломатии онҳо кӯшиш мекарданд:

• пешгирии бемориҳои сироятӣ;
• табобати камғизоӣ;
• дастгирии равонӣ.

Имрӯз ин таҷриба барои педиатрия аҳамияти калон дорад, зеро ҷаҳон ҳамоно бо ҳолатҳои буҳронӣ рӯ ба рӯ мешавад.

Дарси таърих барои насли имрӯз

Қаҳрамонии кормандони тиб нишон медиҳад, ки касби духтур танҳо як ихтисос нест, балки масъулияти бузург аст. Он талаб мекунад:

• дониш ва малакаи баланд;
• сабр ва масъулият;
• инсонпарварӣ ва меҳрубонӣ.

Барои донишҷӯёни тиб ва табибони ҷавон, ин таърих як намунаи равшан аст.

Қаҳрамонии духтурон ва ҳамшираҳои тиббӣ дар солҳои ҷанг як саҳифаи дурахшони таърих мебошад. Онҳо дар шароити ниҳоят душвор ҷони миллионҳо одамонро наҷот доданд. Имрӯз, мо бояд ин фидокориро қадр намоем ва аз он сабақ гирем.

Рӯзи Ғалаба-ин на танҳо рӯзи хотира, балки рӯзи эҳтиром ба ҳамаи онҳое аст, ки барои ҳаёт мубориза бурданд-ҳам дар майдони ҷанг ва ҳам дар госпиталҳо.

Наврузқулова Ш.Ф -ассистенти кафедраи бемориҳои кӯдаконаи №1