Забон ҳамон чизест, ки ҳар лаҳза бо мост ва мо онро аксар вақт пай намебарем, ҳамон тавре ки нафасро пай намебарем. Вале бе он на шодӣ ном меёбад, на ғам, на дуо, на суруд, на афсона. Забон - хонаест, ки мо дар он зиндагӣ мекунем, гарчанде девору боми он дида намешавад.

         Ин хона аз калимаҳо сохта шудааст. Ҳар калима гӯё хиште аст, ки насл ба насл бо дасти меҳнат гузошта шудааст. Баъзе хиштҳо қадим ва устуворанд, баъзеи дигар нав ва рангинанд, вале ҳамаашон якҷоя девори як хонаро месозанд, ки дар он падару модар, фарзанду набера зери як бом ҷамъ меоянд. Ҳар миллат бо забони худ ба ҷаҳон шинохта мешавад. Бо ҳамин забон бобоёни мо ба фарзандон панд додаанд, модарон алла гуфтаанд, шоирон дарди дил ва орзуи рӯшанро ба қалам овардаанд. Ҳар калима чун донаест, ки аз насл ба насл мерасад ва дар хотираи халқ реша медавонад.

                                         «Басе ранҷ бурдам дар ин сол сӣ,

                                          Аҷам зинда кардам бад-ин порсӣ.»

                                          Абулқосим Фирдавсӣ

         Ин ду мисраъ гувоҳи он аст, ки бо қудрати забон миллатро зинда нигоҳ доштан мумкин аст. Забон барои миллат ҳам сипар аст, ҳам чароғ: дар рӯзҳои сахт онро аз парокандагӣ нигоҳ медорад ва дар рӯзҳои хуш шодии онро ба садо меорад. Халқе, ки забони худро нигоҳ медорад, ҳатто дар тундбоди замона ҳам роҳи худро гум намекунад.

         Аввалин калимае, ки инсон мешунавад, аз забони модар меояд. Он оҳиста ба гӯш мерасад, чун нафаси гарми субҳ, чун навозиши дасти меҳрубон. Кӯдак ҳанӯз маънои калимаҳоро намефаҳмад, вале аз алла дилаш ором мегирад. Бинобар ин забони модарӣ барои ҳар инсон танҳо воситаи сухан не, балки аввалин ҷойи ором, аввалин ҷойи боварӣ ва аввалин ватан аст. Ҳар кас дар хотираи худ як овози азиз дорад - овози модар, ки ӯро шомгоҳон ба хона даъват мекард, ё овози бобо, ки афсонаҳои шабона мегуфт. Ин овозҳо бо мурури солҳо хомӯш намешаванд, зеро дар калимаҳо ҷо гирифтаанд. Ҳар вақте ки мо он калимаҳоро мешунавем, гӯё боз ба хонаи кӯдакӣ бармегардем.

         Калима метавонад ҳам марҳам бошад, ҳам захм. Як сухани нарм дили вайронро обод мекунад, як сухани дурушт захме мемонад, ки солҳо шифо намеёбад. Бинобар ин забонро на танҳо донистан, балки бо ҳикмат ба кор бурдан лозим аст: дар вақти лозим нарм, дар вақти зарурӣ ҷасур ва ҳамеша бо ҳурмат. Забони зебо аз гуфтори зебо сар мешавад. Ҳар калимаи дуруст ва софе, ки мегӯем, хишти хурдест, ки ба бунёди фарҳанги умумии мо гузошта мешавад.

         Касе, ки забони худро дӯст медорад, дар дил решаи ватанро нигоҳ медорад. Ҳар гоҳ ки калимаи дурусту зебо ба забон меояд, гӯё чароғе фурӯзон мешавад. Вақте ки ҳар садо ва ҳар калима бо дил гуфта мешавад, забон на танҳо мефаҳмонад, балки мепайвандад: дилро ба дил, насли имрӯзро ба гузашта, инсонро ба хоки падарӣ. Забон мисли дарахт аст: агар решааш обёрӣ шавад, баргу бор меорад; агар ба ҳоли худ монад, оҳиста-оҳиста мехушкад. Обёрии он - китоб хондан, шеър шунидан, бо ҳамдигар бо муҳаббат гап задан ва ба кӯдакон зебоии калимаро нишон додан аст. Дарахте, ки решаи мустаҳкам дорад, аз бодҳои сахт наметарсад. Шохаҳои он ба осмон мебароянд, баргҳояш дар офтоб медурахшанд ва меваҳояш ба ҳама мерасанд. Забони мо низ ҳамин гуна дарахт аст: решааш дар таърих, шохаҳояш дар имрӯз ва меваҳояш дар фардои фарзандони мост.

Биёед ҳамеша бо забони худ софу равшан сухан гӯем, онро нигоҳубин кунем ва бо меҳр ба фарзандонамон супорем.

         Бигзор забони мо ҳамеша зинда ва пурбор бимонад; бигзор ҳар калимаи он ҳамчун гавҳар дар дилҳо дурахшад ва ҳар насл онро боз ҳам зеботар ба наслҳои оянда супорад. Бигзор дар ҳар хона овози забони модарӣ, дар ҳар мактаб шавқи омӯхтани он ва дар ҳар дил ифтихор аз он ҳамеша зинда бошад.

                                                                                                                                              Нуралиева Г.М.- ассистенти кафедраи бемориҳои кӯдаконаи № 2