МЕҲРГОН - ҶАШНИ МЕҲРУ МУҲАББАТ, ФАРОВОНӢ ВА ҲОСИЛИ ЗАҲМАТИ ИНСОН
Меҳргон яке аз қадимтарин ва муқаддастарин ҷашнҳои миллии мардуми тоҷик ба ҳисоб меравад. Ин ҷашни бостонӣ дар таърихи фарҳангии халқи тоҷик мақоми махсус дошта, ҳамчун рамзи меҳру муҳаббат, дӯстӣ, фаровонӣ, ҳосили меҳнати инсон ва эҳтиром ба табиат таҷлил карда мешавад. Меҳргон бо анъанаҳои неки гузаштагон пайванди ногусастанӣ дошта, дар тарбияи маънавӣ, худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои фарҳангӣ нақши муҳим дорад.
Таърихи Меҳргон ба давраҳои хеле қадим мерасад. Номи он аз калимаи «Меҳр» гирифта шуда, бо мафҳумҳои меҳру муҳаббат, равшанӣ, гармӣ ва некӣ алоқаманд аст. Дар фарҳанги ориёӣ ва суннатҳои мардумони ин минтақа Меҳргон ҳамчун ҷашни тирамоҳ ва ҷамъоварии ҳосил маъруф буд. Пас аз анҷоми корҳои асосии кишоварзӣ мардум аз натиҷаи меҳнати худ шодмонӣ намуда, барои неъматҳои ба дастомада шукргузорӣ мекарданд.
Меҳргон пеш аз ҳама ҷашни меҳнат ва баракати он мебошад. Ҳосили фаровон натиҷаи заҳмати деҳқон, муҳаббат ба замин ва муносибати масъулиятнок ба табиат аст. Аз ин рӯ, ҷашн моро водор месозад, ки меҳнатро қадр намоем, ба заҳмати инсон эҳтиром гузорем ва неъматҳои табиатро оқилона истифода барем.
Дар замони соҳибистиқлолии Тоҷикистон эҳёи ҷашнҳои миллӣ ва суннатҳои фарҳангии ниёгон аҳамияти махсус пайдо кардааст. Меҳргон низ ҳамчун яке аз ҷашнҳои қадимаи миллӣ мавқеи худро дар ҳаёти фарҳангии ҷомеа боз ҳам мустаҳкам намуда истодааст. Таҷлили чунин ҷашнҳо барои нигоҳ доштани хотираи таърихӣ, шинос намудани насли ҷавон бо фарҳанги миллӣ ва таҳкими ҳисси худшиносӣ аҳамияти калон дорад.
Дар Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино низ ба тарбияи маънавию ахлоқии донишҷӯён, эҳтиром ба фарҳанг ва арзишҳои миллӣ таваҷҷуҳи хос зоҳир карда мешавад. Дар доираи чорабиниҳои фарҳангӣ ва маърифатӣ бахшида ба ҷашни Меҳргон вохӯрӣ ва барномаи фарҳангӣ баргузор гардид.
Дар чорабинӣ омӯзгорон ва донишҷӯён иштирок намуда, оид ба таърихи пайдоиш, аҳамияти фарҳангӣ ва ҷойгоҳи Меҳргон дар тамаддуни тоҷикон маълумоти муфассал пешниҳод намуданд. Таъкид гардид, ки шиносоӣ бо ҷашнҳои миллии ниёгон ба ҷавонон имкон медиҳад, ки таърихи халқи худро беҳтар омӯзанд ва ба арзишҳои фарҳангии миллӣ муносибати эҳтиромона дошта бошанд.
Яке аз ҳадафҳои муҳими чунин чорабиниҳо баланд бардоштани ҳисси ватандӯстӣ ва худшиносии миллӣ дар байни донишҷӯён мебошад. Донишҷӯи имрӯз на танҳо бояд соҳиби дониши касбӣ бошад, балки таърих, фарҳанг, анъана ва арзишҳои маънавии миллати худро низ хуб донад. Зеро мутахассиси дорои ҷаҳонбинии васеъ ва маърифати баланди фарҳангӣ метавонад дар рушди ҷомеа саҳми бештар гузорад.
Меҳргон ҳамчунин моро ба дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва эҳтироми якдигар даъват мекунад. Мафҳуми меҳр дар худ ғояҳои некӣ, муҳаббат, ҳамдилӣ ва муносибати нек ба инсонро таҷассум менамояд. Ин арзишҳо махсусан барои ҷавонон муҳим мебошанд, зеро маҳз онҳо ояндаи ҷомеа ва давомдиҳандаи анъанаҳои миллӣ ба ҳисоб мераванд.
Дар ҷараёни чорабинӣ баён гардид, ки арзишҳои Меҳргон бо фаъолияти ҳаррӯзаи кормандони соҳаи тиб низ робитаи муайян доранд. Касби табиб пеш аз ҳама ба инсонпарварӣ, меҳрубонӣ, ғамхорӣ ва хизмат ба инсон асос меёбад. Меҳр ва муҳаббат ба инсон яке аз муҳимтарин сифатҳои табиби ҳақиқӣ мебошад. Аз ин рӯ, барои донишҷӯёни муассисаи таҳсилоти тиббӣ шиносоӣ бо арзишҳои маънавӣ ва фарҳангии миллӣ аҳамияти хос дорад.
Барномаи фарҳангии чорабинӣ бо иштироки донишҷӯён баргузор гардида, дар он шеърҳо, суруду таронаҳои миллӣ ва намунаҳои фарҳанги мардумӣ пешкаши иштирокчиён гардиданд. Намоиши анъанаҳои миллӣ ва муҳити идона ба чорабинӣ ҳусни хос бахшида, дар байни иштирокчиён рӯҳияи баланди идона ба вуҷуд овард.
Чунин чорабиниҳо на танҳо барои фароғат, балки барои тарбияи маънавӣ, баланд бардоштани маърифати фарҳангӣ ва таҳкими ҳисси масъулияти шаҳрвандии ҷавонон низ аҳамияти муҳим доранд. Онҳо имконият фароҳам меоранд, ки донишҷӯён дар баробари таҳсили касбӣ, ба таъриху фарҳанги миллати худ таваҷҷуҳ зоҳир намуда, суннатҳои неки гузаштагонро эҳтиром ва ҳифз намоянд.
Имрӯз Меҳргон ҳамчун ҷашни таърихию фарҳангӣ метавонад мардумро ба қадршиносии меҳнат, эҳтироми табиат, дӯстиву ҳамдигарфаҳмӣ ва зиндагии созанда ҳидоят намояд. Арзишҳои ин ҷашни бостонӣ барои ҷомеаи муосир низ аҳамияти худро аз даст надодаанд.
Дар фарҷоми чорабинӣ таъкид гардид, ки эҳёи суннатҳои миллӣ ва шинос намудани ҷавонон бо мероси фарҳангии ниёгон вазифаи муҳими ҳар як шаҳрванди кишвар мебошад . Ҳифзи чунин арзишҳо маънои эҳтиром ба таърих ва фарҳанги миллӣ ва ҳамзамон интиқоли ин мероси гаронбаҳо ба наслҳои ояндаро дорад.
Меҳргон рамзи меҳру муҳаббат, фаровонӣ ва самараи меҳнати инсон аст. Бигзор ин ҷашни бостонӣ ҳамеша дар қалби мардум эҳсоси некӣ, дӯстӣ, ватандӯстӣ ва эҳтиром ба арзишҳои миллӣ ба вуҷуд оварад.
Абдурахманова У.Ш.-ассистенти кафедраи бемориҳои кӯдаконаи № 2
15.10.2026
8